De Veluwe 4 - Het Nationaal park.

Na het gehucht de Valk, voorheen gelegen op de Valksche heide, rijden we het dorp Wekerom binnen dat vroeger ingeklemd werd door het Wekeromsche zand. Van dat laatste is nog een behoorlijk stuk, ten zuid-oosten van het dorp, behouden gebleven. Zo’n 100 hectare is nog levend stuifzand, zoals de kenners dat zeggen.

Uitgestoven laagten worden hier afgewisseld door opgestoven hoogten, forten

Read More

De Veluwe 3 - Barneveld en de Gelderse Vallei

Op een vrije door-de-weekse-dag in juli stappen Elly en ik in de auto en rijden een rondje Veluwe. Achter Amersfoort nemen we een rustige weg, langs Stoutenburg en Achterveld, naar Barneveld. Het dorpje Stoutenburg is genoemd naar een kasteel dat hier vroeger gestaan moet hebben. Op de kaart staat aangegeven dat er nog steeds een kasteel is, aan een zijweggetje verstopt tussen de bomen. Maar de

Read More

Veluwe 2 - Van woeste heide tot vakantiebestemming

Als je oude en nieuwe kaarten van de Veluwe met elkaar vergelijkt vallen een paar dingen direct op. De bebouwing, vooral langs de randen, is enorm toegenomen, dorpjes als Apeldoorn en Arnhem zijn grote steden geworden. En er is nu veel meer bos dan vroeger.

Halverwege de vorige eeuw waren er alleen wat kleine bosperceeltjes. Dat er helemaal geen boom meer in ons land stond is wat overdreven,

Read More

De Veluwe 1 - Het laatste oerwoud

Toen ik nog op de lagere school zat had de naam ‘Veluwe’ voor mij een haast mythische klank. Dat was de plek in Nederland waar de natuur nog wijds, ongerept en wild was. Daar liepen everzwijnen en edelherten los rond. Daar kon je eindeloos dwalen over heidevelden en zandverstuivingen en door eeuwig zingende bossen.
Misschien kwam het door de eenmalige, driedaagse schoolreis, waarmee de hoogste

Read More

Wijk bij Duurstede 4 - Stadsmuren, een terras en de molen van Ruysdael

We verlaten het kasteelpark en slaan rechtsaf richting rivier. We lopen zo langs de restanten van de 15e eeuwse stadsmuur die hier voor een flink stuk bewaard is gebleven. Oorspronkelijk was de vesting voorzien van torens en vermoedelijk vijf stadspoorten. Van de torens resten nog twee ronde uitstulpingen in het restant van de stadsmuur, op de tweede, die bijna helemaal opgenomen is in latere

Read More

Wijk bij Duurstede 3 – Middeleeuwse wallen en stadsboerderijen

Al in 1300 kreeg Wijk bij Duurstede stadsrechten, zo'n honderd jaar later werden de eerste stadsmuren aangelegd. Van die versterkingen is niets meer over. Het stadje omvatte aanvankelijk ongeveer een derde van de huidige binnenstad, een soort taartpunt, begrensd door het huidige kasteelpark en de straten: Mazijk, Plantsoensteeg en Achterstraat.

Al snel bleek dat te klein en in 1450 kwam er

Read More

Wijk bij Duurstede 2 - Noormannen en bisschoppen

Dat er in Wijk bij Duurstede veel sporen van het verleden te vinden zijn was in het begin van de 19e eeuw al bekend. Aanvankelijk trok vooral de vondst van grote hoeveelheden dierenbotten de aandacht. Niet alleen van oudheidkundigen, maar ook van fabrikanten die er beendermeel van maakten.

'Reeds sedert eenige jaren hadden arme lieden in den winter steelsgewijze een stuksken brood verdiend

Read More

Wijk bij Duurstede 1 - Romeinse oorsprong

'Wijk bij Duurstede is thans een stil landstadje…', schreef dominee Jacobus Craandijk in 1883 en als wij, op een mooie zondagochtend in augustus 2002, onze auto parkeren op de parkeerplaats aan het Walplantsoen kunnen we hem alleen maar gelijk geven. Er is natuurlijk veel veranderd in ruim honderd jaar, maar de rust is gebleven. Al kan dat natuurlijk ook aan het vroege uur liggen. We wandelen de

Read More

De Vecht 39 – Einddoel bereikt

Een grote bruine hond speelt met een bal tussen de tafels van Café Ome Ko, bij de sluis in Muiden. Bij de open haard zijn jonge moeders en vaders in de weer met kleuters en wandelwagentjes. Er worden kinderen in- en uitgeladen en naar de toiletten begeleid. Aan de grote tafel in het midden van de gelagkamer zitten wat mensen aan het ontbijt. Gebakken eieren met spek.


Gerard en ik zitten wat

Read More

De Vecht 38 – Muiden, kerk en stadhuis

'Muiden is tegenwoordig zoowat net, wat Amsterdam 600 jaar geleden was,' schrijft Jac P. Thijsse in 1915, 'twee straten aan weerszijden van de rivier, een slot aan het eind en wallen er omheen.'

Dat klinkt niet heel indrukwekkend, maar al in de vroege middeleeuwen was Muiden een plaats van strategisch belang. Gelegen aan de monding van de Vecht controleerde het stadje de toegang tot Utrecht

Read More

De Vecht 37 – Het Muiderslot

Als kind was ik, zoals veel kinderen, bijzonder geïnteresseerd in de riddertijd. Ik had het geluk dat bij ons in de straat een VIVO gevestigd was, een kleine supermarkt. Daar kon je, bij besteding van tenminste 5 gulden aan boodschappen, voor 25 cent extra, elke maand een nieuw boekje met de avonturen van Prins Valiant kopen.

Prachtige stripverhalen, getekend door Harold Foster. Ik heb er

Read More

De Vecht 36 – Van Weesp naar Muiden

Op een kille, mistige zondagochtend in
november vertrekken Gerard en ik voor de laatste etappe van onze reis
langs de Vecht. Sinds 2005 zijn we al op pad en nu, bijna 5 jaar
later, naderen we dan toch de finish. Want bij Muiden, het einddoel
voor vandaag, mondt de rivier uit in zee.





Zee ? Ja, vroeger heette dat de
Zuiderzee en was er eb en vloed. Na de aanleg van de afsluitdijk, in
1932,

Read More

De Vecht 35 – Weesp en de cacao-connectie

Chocoladeliefhebbers opgelet ! Jullie beseffen het waarschijnlijk niet, maar over de hele wereld genieten mensen van chocolade, dankzij een uitvinding uit Holland.

Toen tekenaar Gerard Kuit en ik enige tijd geleden Weesp bezochten zijn we ook even gestopt bij de van Houten fabriek. Of wat daar nu nog van over is. Al pratende kwamen we tot de ontdekking dat onze families een cacao-connectie

Read More

De Vecht 34 – Wandelen door Weesp

 Weesp is een mooi stadje en op een
zondagochtend in februari is het er heerlijk rustig. Ik laat me met
mijn rolstoel door Gerard eerst, vanaf het eilandje met fort
Ossenmarkt, de witte ophaalbrug over duwen. We rijden een stukje
langs de rivier, over de Hoogstraat, eigenlijk de oude rivierdijk.



Links passeren we vriendelijke
grachtenpandjes, rechts het water met zeilboten, motorjachtjes

Read More

De Vecht 33 – Weesp, Fort Ossenmarkt

'Ook Weesp heeft
dagen van bloed en vuur te boeken gehad in haar historierollen...',
schrijft Professor de Rijk, rond 1900, in zijn boekje 'Wandelingen
door Gooi- en Eemland'.





'Krijgshaftig was
het ! Zoo krijgshaftig, dat er langen tijd velen waren, die meenden,
dat het zijn naam dankte aan het middel-Nederlandsche “wispe”
(wesp) welke naam de plaats vergelijkenderwijs zou gekregen hebben

Read More

De Vecht 32 – Molens bij Weesp

Als Gerard en ik bij fort Uitermeer wegrijden slaan we per ongeluk rechts af in plaats van links. We zien onze vergissing in wanneer we weer bij de provinciale weg naar Hilversum uitkomen. Maar ook nu blijkt onze gewoonte, om op zondagochtend onze verkenningsritjes te doen, een voordeel. 
 
Het is doodstil. Gerard kan zonder probleem de weg op rijden om de auto te keren en even later rijden we

Read More

De Vecht 31 – Fort Uitermeer

Even voorbij Nederhorst den Berg kruist de Gooilandseweg, de Vecht. Aan de overkant, achter de brug, ligt fort Uitermeer. Professor de Rijk zag het, aan het begin van de 20ste eeuw, al liggen vanuit de trein, van Hilversum naar Amsterdam: ‘…daar verrijst, op slechts geringen afstand van den spoorbaan, de bomvrije toren van Uitermeer…’.

Je kunt vanaf hier de trein nog steeds zien rijden, hoewel

Read More

De Vecht 30 – De Horstermeerpolder

De vorige etappe van onze Vechtreis volbrachten we onder stormachtige omstandigheden in november 2007. Op de terugweg van Nichtevegt en Nederhorst den Berg reden we door de Horstermeerpolder. Een kaarsrechte weg, over de bodem van een drooggelegde waterplas. Links en rechts huizen en boerderijen, af en toe een doorkijkje naar het achterliggende polderland. Je bent er doorheen voor je er erg in

Read More

De Vecht 29 – Kasteel Nederhorst deel 2

Via de familie de Vos van Steenwijk komt kasteel Nederhorst in 1774 in het bezit van de rijke Amsterdamse bankier Joan Hope. Deze laat het na aan zijn drie zoons die echter in 1794, voor de Franse troepen van Napoleon, naar Engeland vluchten. In 1803 wordt het gekocht door predikant Henricus Rappardus, maar die kan er niet lang van genieten omdat hij al snel komt te overlijden.

In 1807 wordt

Read More

De Vecht 28 – Kasteel Nederhorst deel 1

Rond 1900 beschrijft Professor J.A. de Rijk een aantal wandelingen door Gooi- en Eemland, die als feuilleton in de regionale krant de ‘Gooi- en Eemlander’ worden geplaatst. Een van die wandelingen gaat door Nederhorst den Berg. De prof komt, deels per tram, vanuit Hilversum en reist ons als het ware tegemoet.

Op dat moment was de Reevaart, die ooit dwars door Nederhorst liep, nog open water.

Read More

De Vecht 27 – Nederhorst den Berg, de kerk

Eigenlijk ligt Nederhorst den Berg helemaal niet aan de Vecht. Maar omdat het een aardig historisch dorp is, met een bijzondere kerk en een kasteel, kunnen we het niet ongezien passeren. Gerard en ik steken dus tussen Nigtevecht en Weesp de rivier over en rijden terug naar Nederhorst.

De vecht maakt hier een paar stevige bochten en in de 17e eeuw liet ambachtsheer Godard van Reede er een

Read More

De Vecht 26 – Het fort bij Hinderdam

Echte ontdekkingsreizigers leggen hun hele hebben en houwen in de waagschaal, als het om nieuwe ontdekkingen gaat. Ze trotseren wilde beesten, woeste inboorlingen en gaan over ongebaande paden. Ze zwemmen over watervallen en steken diepe ravijnen over met behulp van wiebelige touwbruggen.

Zo spannend maken Gerard en ik het niet bij onze Vechtreizen, maar het bruggetje dat we over moeten op weg

Read More

De vecht 25 – Zwaanwijck

De Vecht heeft tussen Nigtevecht en Weesp een landelijk karakter. Bouwland en boomgaarden worden afgewisseld door flinke boerderijen. Ineens doemt er links van het smalle weggetje een kast van een landhuis op: Zwaanwijck. Twee hoge verdiepingen onder een dak dat wemelt van de dakkapellen, versierde schoorstenen en torenspitsjes. Als je het zo temidden van het boerenland ziet staan, vraag je je af

Read More

De Vecht 24 – Nigtevecht en het pontje naar Nederhorst

‘We gaan de brug over en dan nog een tweede brug over het kanaaltje, dat de Vecht met het Rijnkanaal verbindt en zijn dan in Nigtevecht, dat zich een kwartieruur ver, huis aan huis, langs de vecht uitstrekt. Van de Vecht zelf krijg je slechts zelden iets te zien, want die stroomt langs de achtertuintjes…’, schrijft Jac P. Thijsse in 1915. En er lijkt sindsdien niet veel veranderd in het kleine

Read More

De Vecht 23 – Naar Nigtevecht

Vanaf de Nes is de Vecht een grensrivier. Wij rijden door de provincie Utrecht, maar aan de overkant ligt Noord-Holland. Daar zien we nieuwbouw van Overmeer, een dorp vlak onder Nederhorst den Berg. We passeren kaas- en ijsboerderij ‘de Willigen’ waar je ook logeren kunt. Het ziet er schilderachtig uit, een grote boerderij met een bemost dak. De weg wordt heel smal, tussen rietkragen en

Read More

De Vecht 22 – De Nes

Het is nog donker als ik wakker word en het regent pijpenstelen. Gelukkig duurt het nog een paar uur voordat Gerard de auto voor zal rijden, dus misschien wordt het nog beter. Vandaag, alweer een zondagochtend, maar nu een herfstige, gure zondag in november, reizen we van Vreeland naar Nederhorst den Berg. Het is al dagen slecht weer, maar je weet maar nooit.

Rond half tien rijden we langs het

Read More

De Vecht 21 – De geschiedenis van Vreeland

Tussen 1257 en 1260 bouwt de Utrechtse bisschop Hendrik van Vianden een kasteel aan de Vecht, bij een gehuchtje dat vermoedelijk Dorsen of Dorsken heette. Die naam wordt al in geschriften uit de 7e en 8e eeuw genoemd en er is nog steeds een polder vlakbij die de Dorssewaardse polder heet. De bisschop noemt zijn nieuwe kasteel Vreeland.

Hij hoopt dat hij met dit kasteel de heren van Amstel, die

Read More

De vecht 20 – Naar Vreeland

We kunnen ons verhaal van de Vecht tot nu toe in twee delen opsplitsen. Het gedeelte rondom de stad Utrecht, waarin we het gehad hebben over de onduidelijke oorsprong van de rivier. En het stuk tussen Oud Zuilen en Loenen, dat bekend staat om zijn vele buitenplaatsen.
Voor de liefhebbers van schilderachtige landgoederen, met theekoepels, siertuinen en villa’s, ligt het hoogtepunt tussen

Read More

De Vecht 19 – Loenen

De zondagochtend is het ideale moment om iets van ons land te gaan zien. Je wordt niet gehinderd door landgenoten die zich, om wat voor reden dan ook, op de weg begeven. De meeste dorpjes zijn uitgestorven. Wat er aan bevolking nog gelovig is zit in de kerk, de rest ligt nog op één oor.
Zo is het ook in Loenen. Gerard en ik kunnen in alle rust rond de kerk wandelen en de stille dorpsstraat in

Read More

De Vecht 18 - Van Nieuwersluis naar Loenen

Van Nieuwersluis naar Loenen is een kippeneindje. Als ik het invoer in de Routeplanner van de ANWB, op het internet, dan is de uitkomst: ongeveer 2 kilometer in 2 minuten. Dan rij je met de auto dus 60 kilometer per uur, ik weet niet eens of dat wel toegestaan is op dit deel van de provinciale weg.
In de 19e eeuw, toen dominee Craandijk hier langs wandelde, ging het niet zo snel. In zijn

Read More

De Vecht 17 Het verdwenen station van Nieuwersluis

Toen Jac. P. Thijsse in 1915 langs de Vecht wandelde was Nederland gemobiliseerd. Dat betekent niet dat iedereen mobiel was, zoals nu, maar dat het leger in staat van paraatheid was gebracht. De Vechtstreek maakte deel uit van de Hollandse Waterlinie, een gebied dat onder water gezet kon worden in tijden van oorlog. Overal waren forten, wachtposten en versterkingen.
En men hield elkaar in de

Read More

De Vecht 16 - Van Nieuwersluis naar Breukelen en weer terug

Als we, langs de Pupillenschool, Nieuwersluis uitrijden komen we in een landelijk gebied. Van het door militaire activiteiten gekenmerkte vestingdorp gaan we weer richting buitenplaatsen en lusthoven. Of zoals dominee Craandijk in een filosofische bui schrijft: ‘…de overlevering, die aan de boorden van de Vecht van zooveel bloedigen strijd en zooveel droevige verwoestingen heeft te verhalen, (…

Read More

De Vecht 15 – Naar Nieuwersluis

Op een frisse zondagochtend in oktober hervatten Gerard en ik onze reis langs de Vecht. We zijn de vorige keer gestopt bij Gunterstein, het kasteel bij Breukelen en moeten nu kiezen, want onze reisgidsen uit vervlogen dagen volgen hier elk een andere weg. Jac Thijsse had in 1914 haast om in Nieuwersluis de trein te nemen en rende in een ruk door, over de rechter oever. Hij zou z’n trein trouwens

Read More

De Vecht 14 – Breukelen, buitenplaats Gunterstein

Schuin tegenover de brug over de Vecht bij Breukelen, ligt ridderhofstad Gunterstein. Het huidige vierkante gebouw staat op de plaats van een oud kasteel. Dat verklaart ook de aanwezigheid van een brede gracht en een brug die vroeger ongetwijfeld ophaalbaar geweest is. 

‘Een breede, statige laan van beuken en kastanjes loopt langs den zoom van het schoone landgoed’, schrijft dominee Craandijk,

Read More

De Vecht 13 – Breukelen, de Kerkbrink

Breukelen is een mooi dorp met als middelpunt de Kerkbrink, waarlangs monumentale pandjes en terrasjes de voorbijganger uitnodigend lonken voor een kopje zondagochtendkoffie. Gerard en ik nemen plaats op het terras naast het oude ‘Rechthuys van Breuckelen en Breuckeleweert’.
In dit in 1672, na verwoesting door de Fransen, grotendeels vernieuwde gebouw is ook een horeca gelegenheid gevestigd,

Read More

De Vecht 12 - Van Nijenrode naar Breukelen

Rond het jaar 1500 wonen de laatste van Nijenrodes op kasteel Nijenrode, de zusjes Josina en Johanna. Hun ouders, Jan III, de blinde, van Nijenrode en Elisabeth van Zuylen, sterven vlak na elkaar en in 1504 ziet een Gelderse ridder, Willem Torck, zijn kans schoon. Hij ontvoert de twee meisjes, een gewelddaad waarbij zelfs doden vallen. De familie laat dit niet op zich zitten, maar de actie die ze

Read More

De Vecht 11 - Nijenrode en het rampjaar

De ouderen onder ons kunnen het nog wel opdreunen: 1672 Rampjaar, Frankrijk, Engeland, Keulen en Münster vallen ons land binnen. Maar omdat het tegenwoordig slecht gesteld is met de kennis van de Vaderlandse Geschiedenis zal ik het nog eens uitleggen.
Het rampjaar en de daarop volgende oorlog maken een einde aan het eerste Stadhouderloze Tijdperk, dat aangevangen is na de dood van stadhouder

Read More

De Vecht 10 – Van Goudestein tot Ridderhofstad Oudaen

Dominee Craandijk vertelt hoe in de 17e eeuw Constantijn Huygens lovende dichtregels wijdde aan Goudestein. 'En als Huygens zoo de loftrompet stak, Huygens die toch waarlijk op Hofwijk en in zijne huizinge in Den Haag ook niet in 't midden eener woestenij leefde, dan blijkt het wel, dat de Vecht in 't algemeen en Goudenstein in 't bijzonder een groote aantrekkelijkheid moet hebben gehad.'
De

Read More

De Vecht 9 - Goudestein

Als we om Bolenstein heen lopen blijkt Maarssen nog meer schilderachtige kanten te hebben. Het kasteel staat aan de rand van het dorp en naar links zie je het klassieke Vechtlandschap, met een theekoepel en geboomte waarachter je weer andere buitenhuizen vermoedt. Maar naar rechts, terug het dorp in, krijg je een heel andere indruk. De Vecht is hier omgevormd tot een stadsgracht met 18e en 19e

Read More

De Vecht 8 - Maarssen, kerk en kastelen

De nederzetting Maarssen wordt voor het eerst genoemd in 866, op een lijst van bezittingen van de bisschop van Utrecht, als Marsna, of Marsua, wat moerassige grond betekent. De website van de gemeente vermeldt dat het eerste begin misschien een houten wachttoren tegen de Noormannen is geweest. Maar dat lijkt een slag in de lucht, daar betrouwbare informatie uit die periode ontbreekt.

Read More

De Vecht 7 - Op weg naar Maarssen

Met tekenaar Gerard Kuit aan het stuur vervolgen we, op een wisselvallige zondagochtend in augustus, onze autorit langs de Vecht. Het weer slaat bijna elk kwartier om, van zonneschijn naar regenbui en weer terug. Maar we hebben regenkleding meegenomen en een goed humeur.
We rijden naar Utrecht-Overvecht en zoeken zo snel mogelijk de rivier op, richting Oud Zuilen. Eerst komen we langs

Read More

De Vecht 6 - Slot Zuylen

Belle van Zuilen heette eigenlijk Isabella Agneta Elisabeth van Tuyll van Serooskerken. Haar familie erfde het slot Zuylen in 1665 en in de loop van de 18e eeuw, lieten ze het door de architect Jacob Marot verbouwen, tot het kasteel dat we nu kennen. Het bleef in de familie tot 1951. De laatste bewoner, Frederik Christiaan Constantijn van Tuyll van Serooskerken, die enige tijd opperkamerheer

Read More

De Vecht 5 - Oud Zuilen

'Dat kleine Zuilen vind ik nu het allermooiste dorpje aan de Vecht,' schrijft Jac. P. Thijsse in 1915. 'Aardig kerkje, mooi rechthuis, kleurige daakjes, rood en wit geblokte vensterluiken, zwaar geboomte op beide oevers en ja, tusschen de boomen van de rechteroever door schemert het oud kasteel…'
Ik zou zonder problemen door kunnen gaan met citeren, want op het eerste gezicht lijkt er in

Read More

De Vecht 4 - Van Amelisweerd door Utrecht naar Zuilen

Oud Amelisweerd
Oud Amelisweerd staat er verlaten bij. Het is gesloten, maar aan informatieborden geen gebrek. Er staat bijvoorbeeld te lezen dat er zojuist een project is afgerond waarin een antwoord gezocht werd op de vraag waarom Lodewijk-Napoleon na acht dagen uit het landhuis vertrok. 'Had hij een relatie met de keukenmeid ? En is de een na laatste bewoonster van het huis vermoord in de

Read More

De vecht 3 – Naar Amelisweerd

Na de koffie en een stuk Oma's appeltaart met slagroom verlaten Gerard en ik het terras van het theehuis Rhijnauwen. In het kasteel, dat in aanleg 15e eeuws is, maar in de 18e eeuw geheel herbouwd werd, is een jeugdherberg gevestigd. Van de oude interieurs is niets overgebleven, maar van buiten is het zeker fotogeniek.

Wat vroeger de NJHC was, de Nederlandse Jeugd Herberg Centrale, heet nu

Read More

De Vecht 2 - Fort Vechten en Rhijnauwen

Het Fort bij Vechten dateert in aanleg uit de tweede helft van de 19e eeuw. In 1879-81 en tijdens de beide wereldoorlogen werden er uitbreidingen en verbeteringen aangebracht. Met het nabijgelegen fort Rhijnauwen maakte het deel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Een stelsel van forten en waterwerken, aangelegd in de 19e eeuw, dat in tijde van nood Utrecht en Amsterdam onbereikbaar voor de

Read More

De vecht 1- Op zoek naar de bron

Valt er in Nederland nog iets te ontdekken ? In ieder geval niet op de Star trek-manier: 'Dapper gaan waar nog geen mens eerder is geweest.' Je kunt rustig zeggen dat dat in ons land een onmogelijkheid is. Sterker nog: Elke vierkante meter grond is ooit wel eens door een mens met een werktuig bewerkt. Met een schop, een ploeg, een bulldozer of een dragline, Nederland is geheel door mensenhanden

Read More